9 Aralık 2019 Pazartesi

Annus Mirabilis (Mucize Yıl) : 1905

Herşey Annus Mirabilis (mucize yıl) olarak tanımlanan 1905 yılında On the Electrodynamics of Moving Bodies (Hareket Eden Cisimlerin Elektrodinamiği Üzerine) başlıklı makalenin yayınlanmasıyla başladı... Bilim dünyası ve evrene bakışımız artık hiçbir zaman eskisi gibi olamıyacaktı...

       Evet Albert Einstein'ın ışık hızının neden her halükarda sabit olduğunu açıklamak üzere yazmış olduğu makaleden bahsediyorum.Makalesinde sadece iki postülat üzerinden denklemlerini ortaya koydu:

  1.  Fizik yasaları her sabit referans sisteminde aynıdır (Galileo Prensibi).
  2.  Işık hızı her sabit referans sistemi için aynıdır (Michelson-Morley Deneyi).

Bu iki postülata göre denklemlerini oluşturan Einstein zaman ve uzayın Newton’dan beri düşünüldüğü üzere değişmez olmadığını ve her referans sistemi için farklı olabileceğini ortaya koydu.
  Einstein'ı bu konuda makale yazmaya yönlendiren problem Michelson-Morley Deneyi olarak bilinen deneydir.  Işık hızının esir (ether) olarak bilinen bir ortama göre referanslı olarak yayıldığını düşünen bu bilim adamları deneyde Dünya’nın döndüğü tarafa doğru bir ışık hüzmesi ve diğer tarafa bir ışık hüzmesi yolladılar. Dünya’nın döndüğü tarafa gönderilen ışığın hızının diğer tarafa gönderilen ışığın hızından daha fazla olması bekleniyordu. Fakat deneyin sonucunda Michelson ve Morley farklı bir sonuçla karşılaştılar. Her iki tarafa gönderilen ışığın hızı, ışık hızı olarak kalmıştı. Peki bu nasıl olabiliyordu? Işık hızının kaynağın hızı ile ilgisi yoktu ne tarafa gönderirseniz gönderin sabitti... O halde ether ya da esir diye birşey de yoktu sadece ışık vardı ve hızı sabitti...
   Einstein bu durumu açıklamak için "Özel Görelilik Teorisini" ortaya attı:
  1.Uzay ve zaman, birbirlerinden ayrı olarak ele alınamaz. Uzay - zaman bir bütündür ve her cisim uzay - zamanda ışık hızında hareket eder. Bu nedenle uzayda hareket eden bir cisim, zamanda daha yavaş hareket eder.
  2.Bir cisim diğerinden hızlı hareket ediyorsa hangi cismi referans alırsanız diğer cisim için zaman yavaş hareket ediyordur.
  3.Gözlemciler arasında eşzamanlılık farklıdır bir gözlemci için eşzamanlı olan olay diğer gözlemci için olmayabilir...
  4.Sabit hızla giden bir cisim gittiği yön doğrultusunda kısalır.Buna Lorentz Daralması denir.
  5.Sabit hızla giden cismin hızlandıkça  kütlesi artar...
  6.Bir cisim asla ışık hızına çıkamaz çünkü hızlandıkça kütlesi de artacağından sonsuz kütleye ulaşır ve hızlanamaz... Kütlesi olmayan cisimler için zaten tek hız ışık hızıdır...
  7. Bir cisme durağan haldeyken (bir hıza sahip değilken) enerji verirsek ışık hızının karesine bölünmüş hali kadar kütlesi artar. E = mc



Bu formül aynı zamanda enerjinin madde olarak atomun içinde hapsedilmiş olduğunu ifade ediyordu... İlerleyen zamanlarda atom bombasının yapılmasının da önünü açacaktı....

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme